fikrim karaborsada

Geçenlerde Karl Marx ve Friedrich Engels’in ilk olarak Şubat 1848′de yayımladığı, zamanın komünistlerinin el kitabı olan ve Türkiye’nin sansürlü yıllarında “Pembe Kitap” olarak anılmış Komünist Manifesto’yu okudum. 24 yaşındayım, hem yaşadığım dönem hem de yaşadığım ülke komünizm ve komünist uygulamalar konusunda canlı örneklere rastlamama pek elverişli değildi. Sonuçta Türkiye, taraftarları hep olmakla beraber komünizmden geçmiş bir ülke değil. Bu da beni pek tabiki “bilinmeyeni merak etme” dürtüsüne yönlendiriyor. Kitap, komünizmin ilk bildirgesi olma özelliğini taşıyor ve komünizmin temel prensipleri, komünizme karşı yönlendirilen suçlamaları ve eleştirileri cevaplama ve Avrupa’da ortaya çıkan sahte komünist/sosyalist uygulamalardan bahsediyor temel olarak.

Bu manifestoyla beraber, komünizmin Avrupa’da yayılışı, sonrasında 1. ve 2. Dünya Savaşları, diktatörlerin ve faşizmin yükselişi, Rusya, Doğu-Batı Almanya, dağılan ülkeler sonucunda yeni Avrupa’nın şekillenmesi…Hepsi başlı başına okunması, incelenmesi gereken, içine girdikçe hem toplumlar tarihi hem de kendi tarihimiz hakkında daha ayrıntılı ipuçları veren olaylar. Tabi, bunları okuduktan sonra, insan tüm bu okunanları canlı canlı yaşamış kişilerden dinlemek istiyor neler olup bittiğini. Misal, Polonya’da arkadaşımın 80 yaşlarındaki ninesinden dinlediğim 2. Dünya Savaşı hikayeleri ve Hırvatistan ve Slovenya’da dinlediğim Yugoslavya’nın yıkılışı hikayeleri ilginç tecrübelerdi. Şimdi de Almanya’da temel olarak 3 ayrı olayı 3 ayrı kişiden dinlemek istemiştim. 1. sini, Almanya’nın Nazi kampları hikayesini, Dachau Nazi Kampı yetkilisinden ayrıntılı bir biçimde dinleme fırsatım oldu. Gelecek hafta, Doğu Almanya Gizli Polis Servisi’nde görev yapmış eski bir Stasi ile konuşmak için Berlin’e gidiyorum. Doğu-Batı Almanya yıllarını, doğudan batıya firar hikayelerini, Almanya’nın o yıllardan bu yıllara dönüşüm hikayelerini dinleme fırsatım olacak. Son olarak da ve en zoru olarak da 2. Dünya Savaşı’nda Alman ordusunda görev almış yani gerçek bir nazi subayı/eri ile konuşabilmek. Çoğu hayatta olmamakla beraber, kalanlar da kimliklerini ve bu orduda görev aldıklarını açıklamak istemiyorlar haliyle.

Hepsiyle konuştuktan sonra, tamamen onlardan dinlediklerimi uzun uzun yazacağım. Bu arada Komünist Manifesto’yu okumak isteyenler buradan faydalanabilirler.

Sonunda tamamlamayı başardığım kitaplardan bir tanesi Mülksüzler. Ursula K. Le Guin tarafından yazılan “The Dispossessed” orjinal adıyla 1974 yılında yayımlanan kitap, döneminin en çarpıcı bilimkurgu romanlarından biri olarak gösteriliyor.

Roman, günümüz kapitalist, hiyerarşik düzenci ve menfaatçi dünyası Urras (USA ve USSR kelimelerinin harflerinden oluşuyor) ile ütopik, mülk edinme ve sahipliğin olmadığı anarşist Anarres’i karşılaştırıyor, tespitlerde bulunuyor, anarşizm, sosyalizm, kapitalizm, vb. kavramların dünya insanlarına tek çözüm yolu olarak sunulmasını eleştiriyor.  Günümüzde, bazı çevrelerin anarşik düzen ve anarşist fikir paketlerinin de aslında bireyin özgürlüğünü nasıl kısıtladığını görmemizi sağlıyor. Kitabın, yeni dünya düzeninin anlaşılması, sahip olma kavramına farklı bir bakış açısı getirilmesi ve anarşik bünyelerin kapitalist dünyaya adapte olması konularında güzel tespitleri olduğunu söyleyebilirim ve okumanızı ısrarla tavsiye ederim.

“Vermediğiniz şeyi alamazsınız, kendinizi vermeniz gerekir. Devrimi satın alamazsınız, devrimi yapamazsınız, devrim olabilirsiniz ancak…”

“İçeride kapamak, dışarıda bırakmak, aynı şey.”

“Aklınızı hak etmek, kazanmak gibi fikirlerden arındırın, ancak o zaman düşünebileceksiniz.”